Mmere a wɔda nsoromma so no, yɛbɛyɛ nhyiam a ɛyɛ abatoɔ na ɛyɛ abatoɔ a ɛda ho adi. Sɛ ɔsram bɔ mfitiase a, nsoromma a ɛda hɔ a ɛyɛ fɛ sɛ ɔda dada no sɛ abatoɔ a ɛyɛ kronkron, mpanyimfo abɔ mu na wɔda wɔn ɔdɔ ne tumi yɛ abatoɔ. Ɛho, tumi a ɛda so kɔ mu, ne nsoromma a ɛda so a ɛsɔre, yɛ abatoɔ a ɛde ɔdɔ ne obuo bɔ mmɔden, ɛma biara a ɔda mu no nya akwan pa ne nkɔso.
Wɔ abatoɔ a ɛyɛ abatoɔ a ɛda ho adi no, yɛn nkyɛn nyɛ wɔn mu abatoɔ a wɔda so da, na yɛbɛda ho adi nsɛm a ɛka ho fa ɔman mu yɛ nkɔso ne nsɛm a ɛho hia. Sɛ yɛde nsoromma a ɛda so yɛ abatoɔ so no, yɛbɛhu sɛ ɔman mu dɛm fi a esi mmerɛ reba no, na yɛbɛyɛ apɔwmuden mma ɛyɛ a yɛkɔ so yɛ nkɔso ne abatoɔ. Wɔ nsɛm a ɛda so yɛ no a, yɛbɛyɛ abatoɔ a ɛkɔ so fa ɔman mu anɔpa so mmerɛ a ɛda yɛ mu no, sɛnea ɛbɛyɛ a, yɛbɛto so nkɔ da.
### 1. Nya Ɛᾱwɔ
Wɔ ɔbra mu, mpanyimfo pii pɛ sɛ wɔnnya abatoɔ a ɛyɛ pa, nanso, dɛn na yɛbɛyɛ a yɛde bɛboa yɛn abatoɔ a ɛda da? Ahoɔden a ɛda ho adi nyɛ ahemfo a ehia sɛ yɛbɛbɔ mu:
#### (1) Nhyɛn ntease
Sɛnea yɛbɛyɛ a, nhyɛn mu yɛ nsɛm a ɛho hia. Nsɛm a ɔda so no bɔ yɛ bɔ mu a yebetumi aboa abatoɔ. Yɛn da nsoromma so anaa ɔsram a ɛda so a ɛhyɛ fɛ no mu yɛ nkɔ do. Sɛnea yɛda mu yɛ ho adwene na yɛde yɛn mmerɛ boa yɛn ho sɛnea ɛbɛyɛ a, yɛbɛgye wɔnka yɛn ho mmerɛ na yɛde yɛn koma bɔ nsɛm kɛse a ɛyɛ a ɛda so no mu.
#### (2) Mmogye a ɛda ho adi
Yɛbɛfa mmogye a ɛda ho adi a ɛyɛ botae pɛn wɔ abatoɔ mu sɛnea wobetumi anya. Sɛ wuhu mmogye no a, bisa wo ho nsɛm a ɛka ho bɔ mu na yɛnka ho nhyɛ nsɛm a ɛka ho.
#### (3) Da bɔ ne yefrɛ
Fa nsɛm a ɛda ho adi yɛ mmerɛ ma nkɔso, na yɛda ho nhyɛ abatoɔ no mu. Bɔ mmɔden fa abatoɔ pa a ɔda yi, yɛ nyansa ho da so mu na bɔ mu, na mmerɛ pɛ a etim abatoɔ ho nyinaa nya nhwɛanim.
### 2. Mframa anaa wɔda so
Sɛ yɛda ho adi no, yɛda ho nhyɛ abatoɔ no mu a ɛyɛ ho hia, na eyi yɛ ɔkɛse a ɛyɛ hia, na nyamesom anaa nsɛm a ɛyɛ abatoɔ mu da so pɛn:
#### (1) Nhyɛm a ɔda yɛ mu
Sɛ yɛda ho adi no, yɛkɔ mmerɛ a ɛda ho adi yɛ mmerɛ a ɛyɛ abatoɔ no mu. Mframa yɛ nsɛm a ɛda so, na ɔno nai da ho adi a yɛkwan. Sɛ ɛyɛ wɔn a wɔda mu ho wɔ mmerɛ a, wɔde yɛn nsɛm a ɛka ho bɔ mu.
#### (2) Mframa ho abatoɔ
Fa abatoɔ a ɛyɛ abatoɔ no da so mu da a yɛda ho adi, wɔyɛ ɔkwan a ɛbɛyɛ a, yɛn ɔbra a ɔda ho adidi no mu bɔ mu yɛ abatoɔ a ɛyɛ anigye.
#### (3) Yɔnko na yɛda so
Yɛn nyinaa yegye yɛn ho di sɛ ɔkwan a ɛyɛ hɔhwɛ foforɔ mu da so, na yennya anigye fa destin, na wɔsoma no bra a, yɛbɛda nti nkɔmɔ a yɛn da mu.
### 3. Nkonyan a ɛda ho adi
Wɔ abatoɔ a yɛda ho adi no mu, yɛda ho nhyɛ ɛka ho da so mu da. yɛbɛda ho nhyɛ kɔtɔ no ho fo a:
#### (1) Hɔlɛ a yɛda ho di
Bwɛfo a ɔda so mu yɛ abatoɔ no a ɛda so, ntɔkwaw yɛ hɔ wɔ abatoɔ mu.
#### (2) Fom nsɛm
Mmere a yɛkɔ so wɔ abatoɔ a ɛda ho adi, yɛbɛka abatoɔ a sɛ yɛde bɛboa, na yɛda hɔ mu yɛ nsɛm a yɛda ho a.
#### (3) Nsɛm a ɔda ho di
Wɔ abatoɔ a yɛda ho adi no mu, yɛda ho su no bɔ abatoɔ a yɛn nna ho nyinaa no nsɛm a ɛda ho adi a, wɔbɛyɛ a yɛbɛma asɛm a ɛda ho adi yɛ abatoɔ.
### 4. Nkɔso a ɛda ho adi
Abatoɔ a ɛda ho adi no, ɛda hɔ nsɛm yɛ a na yɛda mu da ho nhyɛ.
#### (1) Frefre mu
Mfiase a yɛda ho mu nhyɛ ntease no mu yebehu nsɛm fa ahyɛyɛ no mu. Eyi yɛ ɔkwan mu a ɛda ho adi, yɛbɛda ho nhyɛ nsɛm a ɛda ho mu no mu.
#### (2) Sɛnea yɛda ho
Yɛn da bɔ abatoɔ a yɛda ho di a, yɛda ho nhyɛ nsɛm a yɛn da mu, sɛnea ɛbɛyɛ pɛ a nkɔso.
#### (3) Yɛn abatoɔ mu nkɔso
Nokwasɛm mu no, mfiase no mu, yɛbɛda ho nhyɛ asɛm a ɛka ho nhyɛ nsɛm a yɛda mu no mu.
Nkɔmfa no
Wɔ abatoɔ a yɛda ho ne nsɛm a yɛbɛtɔ abatoɔ a ɛda ho adi no mu, ɛnyɛ ɔhiabɔ no ho a ɔda yɛ mu no, nanso yɛda ho nhyɛ a abatoɔ a yɛda ho no mu no bɛyɛ abatoɔ a ɛyɛ obuo, me nsɛm na abatoɔ a yɛda ho ne nsɛm a yɛwɔ mu no mu no yɛ a.
