Okwu ntụgharị na Igbo:
Nkwupụta Ọzụzụ onwe na Nchedo n'oge Oge Oyi - site na Inweta Okpomọkụ nke Ụlọ, Ncheta na Ahụ Ike
Na mgbanwe oge anọ, ụbọchị iri abụọ na anọ nke ọnwa ọnwa nke Chinese bụ ngwakọta nke amamihe ọdịnala na iwu nke okike. N'oge Oyi, nke bụ mmalite nke oge oyi, ọ na-egosi na okike abanye n'ọkwá nchekwa, bụkwa oge kachasị mma maka ndị mmadụ ịgbanwe onwe ha na iwulite ike ha dị n'ime na n'èzí. Iji nweta ọganihu n'oge a, wepụ mmụọ ọjọọ, kwalite nchedo onwe na mmụba, jikọta rituals na usoro uche nwere ike ime mgbanwe na-atụghị anya ya. A ga-agbakwunye n'isiokwu a ngosi, ọrụ na ntụgharị uche n'oge ọnọdụ Oyi, iji gbanwee na iwulite nkà na usoro dị iche iche, na-enye gị nduzi ka ị nyochaa onwe gị n'ọkwa ọhụrụ n'oge mgbanwe.
I. Oge Oyi: Ndụmọdụ Ike Okike na Mmalite
1. Ike Okike nke Oyi
Mgbe Oyi bịarutere, okike niile kwụsịrị ịmalite, nweta ike iji chekwaa ma rụọ ọrụ. N'oge a, okpomọkụ nke abalị na ụtụtụ na-adị iche, anụmanụ na osisi na-abanye n'ọkwa izu ike, na-anọchi anya ikpughe ike, na-echekwa. Maka ndị na-achọ ọdụm na-echebe mmụọ ọjọọ, nke a bụ ohere zụrụ. Họrọ iji gbanwee usoro mkpịsị aka gị n'oge Oyi, mụọ ma ọ bụ mụta usoro mkpebi, dị ka ị na-abanye n'iche echere nke okike, inye gị ezigbo mmụọ ga-enyere aka iwulite ike.
2. Oyi na Ngbanwe Ọnwe
Oge Oyi dị ezigbo mma ime “nchekwa uche” nke afọ. N'ịkwadebe n'ụlọ ma ọ bụ n'ikere, were obere oge mụọ ihe mgbaru ọsọ gị maka afọ gara aga, tụlee ntụzịaka gị, nabata ihe ndị ị chọrọ, wee debe nzube doro anya maka usoro ọhụụ. Ma ọ bụ ndị ọrụ, ndị na-enwe njem ma ọ bụ ụmụ akwụkwọ, enwere ike iji usoro a hazie onwe ha ma mee ka uche ha rụọ ọrụ nke ọma, na-eme ka mmadụ nwere ikike njikwa na ime ihe.
II. Ihe Mere Ncheta N'Ụzọ Ndụ: Nchedo Okike na Ncheta Ncheta
1. Nkọwa Ndụ: Ike nke Ncheta na Ọtụtụ N'Ụtụtụ
N'Ụtụtụ, ala jupụtara na anụ ụlọ na-acha ọlaọsọ, ọhịa na-acha odo odo, na ikuku na-enye ọṅụ ahịa, ala na ọnyà jupụtara na mmanụ ọhịa na akwụkwọ ndụnụ. Ugwu dị anya, na ikuku dị n'elu, na-anọnyere ụwa, na ndị mmadụ na-emere ka akwụkwọ ozi nke Mmasị. N'oge a, ike nke okike karịrị akarị, bụkwa ebe kwesịrị ekwesị maka ịcheta, na-ekwu okwu na mmụọ. Ndị ọrụ na-anọdụ na ụtụtụ, wepụsi ike na nnukwu echiche, na-enweta ikuku pụrụ iche, na-emekọrịta nke a na okike.
2. Ntuziaka Ncheta
(1) Họrọ ebe: Chọọ ụzọ akwụkwọ na ala, ebe osisi na-esi na ya pụta, ebe mmadụ abụghị ebe ndị mmadụ gara nke ọma. Nwere ike ịzụlite gburugburu, na-ezute ala.
(2) Nkwado Ahụ na Uche: Mepee anya gị, na-agbakwunye ikwu. Na-ewepụta oge, na-echere maka ezigbo ume, na-ewepụta nke ọma na-ahụ na ụtọ mara mma.
(3) Isiokwu Ncheta: Na-ejikọta echiche uche gị dịka: "Ekwela ka nke a bụrụ nke ọma, ekwela ka m nwee udo." Na-aso ya ugboro atọ, mgbe ahụ, na-atụgharị uche na onye na-anọgidesiri ike, na-eche na ịchọrọ ka ikụzi gị nwere ike.
(4) Mgbe ị na-ejedebe, na-enwe nke ọma, nwee ncheta uche na ahụike na-enwe mmetụta dị mma.
3. Ihu ọma nke Ncheta
Ncheta n'oge ụtụtụ jikọtara ya na okike, nwere ike ịmecha belata nrụgide. Anyanwụ, mmiri na ikuku na-enyere na-enyere gị ka ị nyochaa ndị mmụọọjọọ. Nke a nwere ike ime ka uwe gị dị mma ma na-enyere gị ka ị mee nke ọma.
III. Mkpebi na Ikwu Ncheta N'okporo ụzọ: Njikọ N'eziokwu Ncheta
1. Mkpebi nke Iji Ncheta N'Ụzọ Ndụ
Ndụmọdụ ahụ bụ njem. N'ịbụ ebe ọ bụla, na-ejikwa ọsọ n'ụzọ a, enwere ike izute ihe ize ndụ, oraz ndị na-atọ ụtọ. Iji nyochaa na mgbagwoju anya native na okike, bụ otu imeziwanye ike, jiri gị mee ka ọ dịkwuo mma mgbe ọ n'otu ebe.
2. Ncheta N'Ọdịdị maka Ime Ncheta
(1) Kwadebe: Nwere ike inweta obere igbe ọnụ ma ọ bụ ụzọ na-ahụ maka imepụta ma ọ bụ na-enyere aka.
(2) Ịkpọrọ: N'ozuzu mmadụ, inye naanị ndị nwere ike inye aka. Tụkwasịrị ya n'okwu: "Ịmụta banyere njem a na-eme na-echere."
(3) Ncheta banyere: Mgbe ị rutere, gụrụ mkpụrụ osisi akụ, na-eleghara mountain ma ọ bụ ọdụ okike ziri ezi. ụmụ mmadụ na-echere na ọ na-ekwekọrọ na udo.
(4) Rịọ: Mgbe njem a mechiri, tụgharịa gị n'ala na-enyo, jụọ maka nduzi.
IV. Usoro Ncheta na Mgbakwunye Nsogbu
1. Ndụmọdụ Ncheta
(1) Ùkwú nke Oyi: N’oge a, gụnyere okpomọkụ ọkụ, dịka iba, anụ ọhịa, na basil, nwere ike ịhụ na ọkụ. Na-enweta echiche nke mara mma, na-enyocha enweghị ike.
(2) Nchedo akụkụ gị: Mgbe ị na-adịghị onye mbata na-adịgide adịgide, ịchọrọ na-enyere aka belata nsogbu mmadụ.
2. Ndụọ na Nsogbu
(1) Ndabere Nchedo: N'oge ọ bụla, na-echere na ịga n'ihu na iji mara mma, zibilata, na-adi.
(2) Ndụmọdụ gị: Cheedị n'otu na nnọọ, na-enwe ume.
3. Mkpa Mbụ na Dự Gị Pụpụ
(1) Emeputara ma na-enweta ụgwọ: Nwee na-adịgide adịgide ma na-enyere uru ka enwere ezigbo ngwá.
(2) Mkpebi: Ekwela na ịgaghị enwe nsogbu, ma na-eme metụtara nwoke n'otu nhọrọ.
V. Nchedo na Nchekwa N'onwe
1. Usoro Nchedo N'otu
(1) Nwere: N’ọtụtụ, n’oge oyi, na-adị mma na gị n’aka.
(2) Soro na-enyere aka: Gụọ uche gị ma mata okwu a.
2. Nchedo ngwa
(1) Nکو sava: Na-achọ, jụọ agbụrụ gị.
(2) Nchedo nwere uche: Mụta ngosipụta ị nụrụ.
VI. Ncheta N'OKpu
1. Nkwenye na-emekọrịta
N'ogige, ọnụnọ, na oge, na-emekọrịta, gụọ, na-enyocha.
2. Nlaghachi na Ngwa
Nkwụchie ume: ọ na-adịkwu mma.
VII. Ibanma
Mgbe oge Oyi na-abịa, imeziwanye okike na ndụ. Ịhọrọ nke na-eme ka akwụkwọ akụkọ na ngwungwu ọjọọ, kaa na-eme ka ọ dịkwuo mfe na ịgbasa. Jiri oge na-enyere gị. Ekele na-abịa mgbe niile.